Ten materiał ukazał się w 122. numerze newslettera Wisły Kraków.

Maor Melikson zdradził, czym jest Chanuka, czym się charakteryzuje oraz jak Żydzi obchodzą to święto. „Chanuka jest ważnym dla Żydów świętem, podczas którego udajemy się do synagogi. Obchodzimy wówczas upamiętnienie cudu, który miał miejsce przed naszą erą. Każdego dnia zapalamy świeczkę w ośmioramiennym świeczniku o nazwie chanukija, co jest nawiązaniem do wydarzeń mających miejsce w Świątyni Jerozolimskiej, kiedy to oczyszczono synagogę z bezczeszczących ją posągów” – powiedział.

„W czasie Chanuki jemy ciastka podobne do pączków, które wypełnione są dżemem, dzieci zaś otrzymują specjalnie prezenty. Są to czekoladowe monety – geldy oraz czworoboczne bączki o nazwie drajdel, na ścianach których znajdują się cztery litery z hebrajskiego alfabetu” – tłumaczył.

Mama pomocnika Białej Gwiazdy pochodzi z Polski, ale rodzina Maora wyznaje judaizm. Co Melikson wie o świętach Bożego Narodzenia? „Wiem, jakim świętem jest Boże Narodzenie, mniej więcej wiem także, czym się charakteryzuje, ale z racji tego, że naszą religią jest judaizm, nie znam szczegółów. Mogę dodać, że sporo dowiedziałem się o tych świętach z filmów” – wyjawił.

Dudu Biton, w przeciwieństwie do Meliksona, po raz pierwszy zobaczył na własne oczy ozdoby charakterystyczne dla Świąt Bożego Narodzenia. „W tym roku po raz pierwszy w życiu byłem poza Izraelem pod koniec roku. Rok temu co prawda przebywałem w Belgii, ale było to już po nowym roku. Po raz pierwszy więc tu, w Polsce, zobaczyłem jak udekorowane są miasta w związku z Bożym Narodzeniem. Ulice są pełne światełek, różnych ozdób – to bardzo mi się podoba. Wszystko to jest dla mnie nowe, ponieważ w Izraelu nie ma czegoś takiego, bo u nas po prostu nie obchodzimy Bożego Narodzenia. Dla nas ten dzień jest najnormalniejszym dniem w roku. Ludzie idą do pracy, dzieci do szkół, sklepy są normalnie otwarte” – powiedział w wywiadzie z nami napastnik mistrza Polski.

Mieszkańcy Izraela, podobnie jak Polacy, hucznie obchodzą Nowy Rok, ale mają odmienne tradycje związane z jego nadejściem. „U nas świętuje się Nowy Rok 1 stycznia. W Sylwestra, podobnie jak inni ludzie na świecie, mamy różnego rodzaju imprezy. Wszystkie kluby i dyskoteki są otwarte, więc młodzi ludzie, ale nie tylko oni, idą się bawić. Ja nie za bardzo lubię duże imprezy, dlatego Sylwestra spędzam w gronie przyjaciół. Bawię się z nimi, czasami wychodzimy zobaczyć, co dzieje się na ulicach, ale raczej świętujemy w naszym gronie. Większość ludzi wybiera jednak zabawy na dużych imprezach. W Izraelu w Sylwestra nie strzela się ogniami sztucznymi. U nas jest taka tradycja, że północ oznacza czas na pocałunek” – dodał Dudu.

Żydzi obchodzą wiele świąt, które związane są z wydarzeniami zapisanymi w Torze. „Jeśli chodzi o inne święta, to dla Żydów ważny jest Purim, podczas którego spożywamy specjalne ciastka w kształcie ucha, które noszą nazwę hamantasze, od imienia Hamana. Nadziane one są m.in. dżemem bądź makiem i bakaliami. W czasie święta Purim do zupy dodawane są pyszne kreplachy, czyli pierożki z mięsem” – mówił Maor.

Święta żydowskie wyróżniają się ciekawymi, specyficznymi potrawami charakterystycznymi dla danych obchodów. „Podczas Szawuotu (Święto Żniw) nie możemy jeść mięsa, natomiast w czasie Rosz Ha-Szana (Nowy Rok żydowski) przygotowujemy w specjalny sposób jabłka, które często oblane są miodem. Jeśli Jom Kippur (Dzień Pojednania) przypada na piątek, to razem z Dudu mamy pewien problem, dlatego, że nie możemy wówczas grać, z racji tego, że jest to istotne dla nas święto. Ważnym elementem Paschy jest maca, czyli rodzaj przaśnego chleba. Często do zupy dodaje się także kulki z mąki macowej, co lubię szczególnie” – tłumaczył pomocnik Białej Gwiazdy.

„Ciekawym świętem jest Sukkot – Święto Szałasów. Charakterystycznym elementem są domki wykonane własnoręcznie z gałęzi i liści. Zdarza się, że ludzi śpią w nich podczas dnia, w nocy i weekend” – kontynuował Melikson.

Która, spośród potraw żydowskich, znalazła uznanie u Maora Meliksona? „Moją ulubioną potrawą jest tradycyjny czulent, czyli potrawa z kaszy pęczak, wołowiny, ziemniaków i czerwonej fasoli. Zazwyczaj podawany jest on w szabat, ale nie tylko. Mój tata przyrządza bardzo dobry czulent. Staram się być Żydem koszernym, chociaż Dudu wychodzi to lepiej niż mnie. Oczywiście nie jadam wieprzowiny, w zamian za to wybieram drób. Nie jest to dla mnie jakimś wielkim problem i staram się przestrzegać zasad dyktowanych przez moją religię” – przyznał pomocnik Wisły.

„Robię wszystko, żeby święta spędzać z rodziną. W czasie Paschy moja siostra odwiedziła mnie, natomiast na Jom Kippur udałem się do Izraela ze względu na powagę tego święta. Teraz także pojadę do kraju, chociaż przyznam, że Święta Bożego Narodzenia są przyjemne, szczególnie choinki, ozdoby, prezenty i kolędy” – zaznaczył Maor Melikson.

Dudu, podobnie jak Maor, zamierza spędzić święta w zaciszu domowym, ciesząc się rodzinną atmosferą. „W czasie wolnym od treningów chcę jak najwięcej czasu spędzić z rodziną i przyjaciółmi. W końcu przez sześć miesięcy nie  byłem w Izraelu. Będzie to czas przeznaczony na odpoczynek od piłki nożnej. Przez ostatnie pół roku zagraliśmy naprawdę dużo meczów, z wieloma z nich związana była spora presja. Będę miał więc czas, żeby odpocząć od tego, nabrać nowych sił. Myślę, że dzięki temu, ze świeżym umysłem, będę gotowy do przygotowań do rundy wiosennej” – zakończył Dawid Biton.

K. Kawula / M. Górski
Biuro Prasowe Wisły Kraków SA